MAKALELER

Travma Hafızayı Bozuyor

Travma Hafızayı Bozuyor

Geçmiş bilgileri beynimize depolamak önemli bir meziyettir. Fakat bu depolama süreci her zaman doğru süreçlerden geçmeyebilir. İstemsizce belleğe kaydolan üzücü acı tecrübelerin sonunda kişilerde post travmatik stres bozukluğu gelişebilir ve kötü anılar flashback şeklinde yeniden canlanarak belleğin işlevlerini bozabilir.

Son yapılan çalışmalar kötü anıların beynin amigdala ve hipokampüs adı verilen iki farklı bölgesinde zıt etkiyi gösterdiği yönünde. Kısaca açıklayacak olursa amigdala duygularımızdan sorumlu beyin bölgesi iken hipokampüs ise yeni anıların kaydedildiği bölge. Araştırmacılar travmanın bu iki farklı beyin bölgesine zıt etkisi olduğunu iddia ediyor. Yani travma sonrasında olayla ilgili irkilme, sürekli endişe duyma, korku gibi duygularda bir artış görülürken hipokampüs aracılığıyla hafızaya alınan deneyimlerin negatif içerikleri zayıf bir şekilde kodlanıyor.  Anıları kaydetme sürecindeki bu bozukluk olayla ilgili çok az şeyi hatırlamaya, yanlış hatırlamaya da hiç hatırlamamaya sebep oluyor.

Konuyla ilgili Londra Üniversitesi’nde 2016’nın Mayıs ayında gerçekleşen araştırmada gönüllülerden oluşan 20 kişilik bir grupla MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) cihazı aracılığıyla beyinlerindeki aktivite görüntülenerek bir gözlem yapıldı. Gönüllülere yaralı insanların fotoğrafları ve nötr fotoğraflar gösterilerek yapılan bu araştırmada amigdaladaki ve hipokampüsteki etkinliğin yoğunluğu kontrol ediliyordu.  Bunun sonucunda amigdalanın travma içeren fotoğraflar karşısında etkinliğini arttırdığı kaydedildi. Fakat hatırlama kısmına geldiğinde travma içeren fotoğrafların hatırlanması sırasında hipokampüsteki aktivitenin azaldığı tespit edildi.

Orijinal adı “Opposing effects of negative emotion on amygdalar and hippocampal memory for items and associations” olan Bisby James ve arkadaşlarının yaptığı bu  çalışma travmanın beynin çalışma şeklini değiştirebileceğini ortaya koymakta. Araştırmacılar bellekteki bağlamları güçlendirmeye odaklanacak çalışmaların yapılmasını öneriyor. Çünkü ilk sıralarda hatırlanmayan olaylar aradan uzun yıllar geçtikten sonra tekrar yaşanıyormuş gibi travma mağdurlarını etkileyebilmekte.

Psk. Seda Nur Bilici

© 2014 Bahar Psikoloji Danışmanlık, Eğitim ve Yayıncılık A.Ş.